
ค่าเช่ากับค่าบริการอาจใช้อัตราหักภาษีต่างกัน แม้อยู่ในใบแจ้งหนี้เดียวกัน การเลือกอัตราจึงต้องดูสาระของสัญญา ผู้รับเงิน และสิ่งที่ได้รับจริง ไม่ดูเฉพาะชื่อรายการบนบิล
บิลสำนักงานหนึ่งใบอาจมีหลายลักษณะรายการ
บริษัทเช่าสำนักงานใหม่ได้รับบิลรวมค่าเช่าห้อง ค่าบริการส่วนกลาง และค่าใช้พื้นที่ประชุม ฝ่ายการเงินใช้ร้อยละ 3 กับยอดทั้งหมดเพราะเห็นคำว่าค่าบริการบนหัวบิล แต่หากบางส่วนเป็นค่าเช่าจริง การหักภาษีอาจไม่ตรงกับลักษณะเงินได้
บทความนี้เน้นกรณีบริษัทไทยจ่ายให้ผู้ให้เช่าหรือผู้ให้บริการทั่วไปในประเทศ โดยใช้หลักอัตราปกติ ผู้รับเงินต่างประเทศ มูลนิธิ หรือกรณีมีข้อยกเว้นและมาตรการเฉพาะต้องตรวจเพิ่ม ไม่ใช้ตัวอย่างแทนทุกสัญญา
ก่อนจ่ายงวดแรก ควรให้ฝ่ายจัดซื้อหรือผู้ประสานอาคารส่งสัญญาและรายละเอียดราคาให้บัญชี เพื่อไม่ต้องย้อนขอแก้เอกสารหลังโอนเงินไปแล้ว
ตรวจสิทธิในพื้นที่และบริการที่ได้รับจริง
| สิ่งที่ตรวจ | คำถาม | หลักฐาน |
|---|---|---|
| สิทธิใช้พื้นที่ | ส่งมอบพื้นที่เฉพาะให้ครอบครองหรือให้ใช้ตามรอบ | แผนผัง สัญญา และเงื่อนไขเข้าใช้ |
| บริการเพิ่มเติม | มีงานส่วนกลาง อุปกรณ์ หรือเจ้าหน้าที่อะไรบ้าง | ขอบเขตบริการและราคา |
| ผู้รับเงิน | ใครเป็นผู้ให้เช่าหรือผู้ให้บริการและออกเอกสาร | ข้อมูลคู่สัญญาและใบแจ้งหนี้ |
| เงินประกันและล่วงหน้า | คืนได้จริงหรือเป็นส่วนหนึ่งของค่าตอบแทน | ข้อกำหนดคืนเงินและการนำไปหักชำระ |
การแยกสัญญาเป็นสองฉบับไม่ได้ทำให้ใช้สองอัตราได้โดยอัตโนมัติ และการรวมไว้ในฉบับเดียวก็ไม่ได้ทำให้เป็นบริการทั้งหมด หากราคาแบ่งไม่ชัด ควรขอรายละเอียดตามการให้บริการจริง ไม่สร้างสัดส่วนย้อนหลังเพียงเพื่อให้ภาษีต่ำลง
อัตราปกติที่พบและเหตุที่ต้องอ่านสัญญา
คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 ข้อ 6 กำหนดอัตราปกติของค่าเช่าในกรณีผู้รับทั่วไปตามเงื่อนไขไว้ร้อยละ 5 ส่วนบริการอื่นตามข้อ 12/1 มีอัตราปกติร้อยละ 3 ต้องตรวจผู้รับและข้อยกเว้นประกอบ อ่านคำสั่งฉบับรวมแก้ไข
ข้อหารือ กค 0702/8593 แสดงการพิจารณาค่าเช่าพื้นที่กับบริการส่วนกลางจากเงื่อนไขการครอบครองและงานที่ให้บริการ จึงเป็นตัวอย่างว่าต้องอ่านรายละเอียด ไม่ใช่ใช้ชื่อบิลเพียงอย่างเดียว ดูข้อหารือของกรมสรรพากร
อัตราพิเศษผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์มีเงื่อนไขและช่วงเวลาของตน อย่าใช้อัตราจากบทความเก่าหรือจากเดือนก่อนต่อไปโดยไม่ตรวจวันที่จ่ายและกฎหมายที่มีผล
ตัวอย่างแยกค่าเช่า 40,000 บาทกับบริการ 10,000 บาท
สมมติข้อเท็จจริงและสัญญาแยกค่าเช่าสำนักงาน 40,000 บาทกับค่าบริการ 10,000 บาทชัดเจน ผู้รับและผู้จ่ายเข้าเงื่อนไขอัตราปกติ ค่าเช่าหัก 40,000 × 5% = 2,000 บาท ค่าบริการหัก 10,000 × 3% = 300 บาท รวมภาษีหัก ณ ที่จ่าย 2,300 บาท ตัวเลขนี้ยังไม่รวม VAT หรือรายการอื่น
หากใช้ร้อยละ 3 กับทั้ง 50,000 บาทจะหักเพียง 1,500 บาท ต่างจากตัวอย่างที่จำแนกถูกต้อง 800 บาท ส่วนการใช้ร้อยละ 5 ทั้งก้อนก็อาจหักเกินในส่วนบริการ จึงไม่ควรเลือกอัตราสูงสุดไว้ก่อนโดยไม่ตรวจ
จัดทำตารางยอดก่อนภาษี VAT ที่เรียกเก็บโดยถูกต้อง ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และเงินสุทธิแยกกัน หากตกลงให้ผู้รับได้เงินสุทธิ ต้องตรวจวิธีคำนวณภาษีออกแทนเพิ่มเติม ไม่ใช้ตัวเลขตัวอย่างนี้ทันที
VAT และเงินประกันต้องพิจารณาอีกชั้น
การจำแนกเพื่อหักภาษีไม่ได้ตอบเรื่อง VAT ทั้งหมด เช่น การเช่าอสังหาริมทรัพย์มีหลักยกเว้นตามมาตรา 81(1)(ต) แต่บริการที่เกี่ยวข้องต้องพิจารณาแยกตามข้อเท็จจริงและสถานะผู้ให้บริการ ดูมาตรา 81
สำหรับเงินประกัน ให้ดูว่าต้องคืนเมื่อจบสัญญาหรือจะนำไปหักค่าตอบแทน มีเงื่อนไขริบอย่างไร และเอกสารรับเงินระบุอะไร อย่าสรุปจากคำว่าเงินประกันหรือเงินล่วงหน้าเพียงคำเดียว
- เทียบใบแจ้งหนี้กับสัญญาทุกครั้งที่ปรับราคา
- ให้ผู้รับเงินยืนยันรายละเอียดที่คลุมเครือเป็นลายลักษณ์อักษร
- ตรวจหนังสือรับรองหักภาษีและยอดนำส่งให้ตรงกับการจ่ายจริง
- เก็บข้อสรุปวิธีภาษีไว้ให้เจ้าหน้าที่คนใหม่ใช้ต่อได้
คำถามก่อนจ่ายค่าเช่างวดแรก
ผู้ให้เช่าบอกให้หัก 3% ทำตามได้เลยไหม?
ควรตรวจสัญญาและข้อเท็จจริงก่อน ผู้จ่ายยังต้องพิจารณาหน้าที่ของตน หากข้อมูลไม่ตรงกันให้ประสานเอกสารและเหตุผลก่อนโอน
สำนักงานพร้อมบริการเป็นค่าเช่าเสมอไหม?
ไม่เสมอ ต้องดูสิทธิครอบครองพื้นที่และองค์ประกอบบริการจริง บริการพื้นที่ร่วม ห้องประชุมเป็นช่วงเวลา และการเช่าพื้นที่เฉพาะอาจมีข้อเท็จจริงต่างกัน
ที่ปรึกษาช่วยตรวจอะไรได้ก่อนเซ็นสัญญา?
ช่วยระบุประเด็นจำแนกรายการ ภาษีที่ต้องตรวจ และข้อมูลที่ควรขอจากคู่สัญญา โดยนำร่างสัญญา ตารางราคา เงื่อนไขเงินประกัน และตัวอย่างบิลมาประกอบ
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- กรมสรรพากร: คำสั่ง ท.ป.4/2528 อัตราหักภาษี
- กรมสรรพากร: ข้อหารือ กค 0702/8593 ค่าเช่าพื้นที่และบริการส่วนกลาง
- กรมสรรพากร: มาตรา 81 การยกเว้น VAT
ตัวเลขใช้เพื่ออธิบายแนวคิด การใช้สิทธิและหน้าที่ภาษีต้องพิจารณาข้อเท็จจริง เอกสาร และหลักเกณฑ์ที่มีผลกับรายการนั้น


