
หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่ายช่วยเชื่อมยอดเงินได้ ภาษีที่ถูกหัก และเงินรับสุทธิ แต่ไม่ใช่ใบเสร็จหรือใบกำกับภาษี ควรตรวจและจับคู่ทุกครั้งที่รับเอกสาร พร้อมติดตามรายการค้างก่อนถึงรอบยื่นภาษี
50 ทวิบอกอะไร และใครเป็นผู้ออก
บริษัทบริการซ่อมเครื่องปรับอากาศวางบิลแล้วได้รับเงินต่ำกว่ายอดเรียกเก็บ เพราะลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ ส่วนต่างนั้นต้องแยกจากส่วนลดหรือยอดค้างรับ โดยใช้หนังสือรับรองและหลักฐานอื่นจับคู่กับรายการจ่ายจริง
หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายที่เรียกกันว่า 50 ทวิ เป็นหลักฐานที่ผู้มีหน้าที่หักออกให้ผู้ถูกหักตามเงื่อนไขกฎหมาย บอกข้อมูลผู้จ่าย ผู้รับ เงินได้และภาษีที่หัก ไม่ใช้แทนใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี หรือหลักฐานนำส่งภาษีของผู้จ่ายทุกอย่าง
บริษัทหนึ่งอาจเป็นทั้งผู้ออกเมื่อจ่ายให้คู่ค้า และผู้รับเมื่อถูกลูกค้าหัก จึงควรแยกทะเบียนสองด้านให้ชัด เพื่อไม่รวมภาษีที่บริษัทนำส่งแทนผู้อื่นกับภาษีที่บริษัทถูกหักไว้เอง
ต้องออกเมื่อไร ไม่ใช่ทุกกรณีรอสิ้นปี
มาตรา 50 ทวิกำหนดเวลาโดยแยกตามลักษณะการหัก ไม่ได้กำหนดให้หนังสือรับรองทุกประเภทออกพร้อมกันสิ้นปี ตารางนี้สรุปกรณีหลัก ส่วนข้อยกเว้นและวิธีอิเล็กทรอนิกส์ต้องตรวจตามหลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง อ่านมาตรา 50 ทวิ
| กรณีตามบทบัญญัติ | กำหนดโดยสรุป |
|---|---|
| การหักตามมาตรา 3 เตรส | ออกทันทีทุกครั้งที่มีการหัก |
| การหักตามมาตรา 50(1) เช่น เงินเดือน | ภายใน 15 กุมภาพันธ์ของปีถัดจากปีภาษี หรือภายใน 1 เดือนนับแต่ผู้ถูกหักออกจากงานระหว่างปี |
| การหักตามมาตรา 50(2) (3) หรือ (4) | ออกทันทีทุกครั้งที่มีการหัก |
รับเอกสารแล้วตรวจข้อมูลหกจุด
เทียบกับเอกสารวางบิล การรับเงิน และข้อมูลบริษัทที่ถูกต้อง อย่าเก็บเข้ากล่องโดยตรวจแค่จำนวนภาษี เพราะเลขผู้เสียภาษีหรือรอบเวลาผิดอาจทำให้ติดตามยากเมื่อยื่นภาษี
- ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้จ่ายตรงกับคู่ค้าที่เกี่ยวข้อง
- ข้อมูลผู้ถูกหักเป็นกิจการหรือบุคคลที่มีเงินได้จริง ไม่สลับกับกรรมการหรือบริษัทในเครือ
- เลขที่หนังสือรับรองและสถานะฉบับเดิม ฉบับแก้ไข หรือใบแทน
- ประเภทเงินได้และวันที่จ่ายสอดคล้องกับข้อเท็จจริง
- จำนวนเงินได้และภาษีที่ถูกหักตรงกับรายการแจ้งจ่าย
- ข้อมูลและการรับรองเอกสารครบตามรูปแบบที่ใช้
แบบและวิธีจัดทำมีรายละเอียดตามประกาศอธิบดีกรมสรรพากร ฉบับที่ 62 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ควรตรวจตามวิธีที่ผู้ออกใช้ ไม่ตัดสินจากการเห็นตราบริษัทหรือภาพลายเซ็นอย่างเดียว ดูข้อกำหนดและแบบหนังสือรับรอง
ตัวอย่างกระทบเงินได้ ภาษีที่หัก และเงินรับสุทธิ
สมมติรายการหนึ่งไม่มี VAT และเอกสารแจ้งจ่ายระบุเงินได้ 10,000 บาท ภาษีที่หัก 300 บาท และเงินโอน 9,700 บาท เมื่อไม่มีรายการหักอื่น ตัวเลขควรสัมพันธ์กันเป็น 10,000 − 300 = 9,700 บาท ตัวอย่างนี้ใช้เพื่ออธิบายการกระทบยอด ไม่ได้กำหนดอัตราหักให้ใช้กับทุกบริการ
หากลงเฉพาะเงินโอน 9,700 บาทเป็นรายได้ จะทำให้มองไม่เห็นส่วน 300 บาทที่ถูกหักไว้ ควรให้ผู้ทำบัญชีพิจารณารายได้ ลูกหนี้ เงินรับ และภาษีตามข้อเท็จจริงและงวดที่เกี่ยวข้อง โดยเชื่อมหนังสือรับรองเข้ากับรายการเดิม
กรณีมี VAT เงินมัดจำ การจ่ายบางส่วน หรือการหักเงินประกัน ให้แยกแต่ละองค์ประกอบก่อนกระทบยอด ไม่คำนวณภาษีที่ถูกหักจากผลต่างระหว่างยอดวางบิลกับยอดโอนโดยเดาว่าส่วนต่างทั้งหมดเป็นภาษี
เอกสารขาด ผิด หรือหาย ต้องตามอย่างไร
ถ้ายังไม่ได้รับ ให้ทำรายการแยกตามผู้จ่าย วันที่รับเงิน เลขที่บิล จำนวนเงินได้ และยอดที่คาดว่าถูกหัก พร้อมแนบใบแจ้งจ่ายหรือหลักฐานโอนให้คู่ค้าตรวจ หากข้อมูลผิด ให้แจ้งผู้ออกแก้ไขและจัดการฉบับเดิมตามวิธีที่ถูกต้อง ไม่แก้ชื่อหรือยอดในเอกสารของคู่ค้าเอง
หากต้นฉบับชำรุดหรือสูญหาย ให้ขอใบแทนจากผู้มีหน้าที่ออก โดยประกาศฉบับที่ 62 กำหนดแนวทางใช้สำเนาคู่ฉบับและการรับรองไว้ ไม่ควรสร้างใบแทนขึ้นเองในนามผู้จ่าย
กรณีดำเนินการผ่านระบบภาษีอิเล็กทรอนิกส์ ให้ตรวจหลักฐานและวิธีเรียกข้อมูลที่ระบบนั้นรองรับ ไม่สรุปว่าขาดกระดาษเท่ากับไม่มีหลักฐานเสมอไป ก่อนใช้เครดิตให้ผู้ทำบัญชีตรวจสิทธิและข้อมูลกับรอบภาษีที่ถูกต้อง พร้อมเก็บสถานะรายการที่ยังตรวจไม่จบ
คำถามที่ช่วยลดเครดิตตกหล่นและนับซ้ำ
ลูกค้าหักเงินแล้ว แต่ยังไม่มีหนังสือรับรอง ทำอย่างไร?
ติดตามหลักฐานจากผู้จ่ายและรวบรวมข้อมูลรับเงินจริงไว้ก่อน ให้ผู้รับผิดชอบตรวจว่าถูกหักเป็นภาษีหรือรายการอื่น และประเมินหลักฐานสำหรับการใช้สิทธิ ไม่รับรองเครดิตจากส่วนต่างยอดโอนเพียงอย่างเดียว
ได้รับฉบับเดิมกับใบแทน ต้องรวมยอดสองใบหรือไม่?
ไม่รวมเป็นสองรายการเพียงเพราะมีเอกสารสองฉบับ ตรวจเลขอ้างอิงและรายการจ่าย แล้วผูกเอกสารไว้กับรายการเดียว โดยบอกสถานะให้ชัดเจน
ควรรวบรวมเมื่อไรจึงไม่เร่งงานก่อนยื่นภาษี?
ตรวจพร้อมรับเงินและกระทบทุกเดือน ทำทะเบียนว่ารายการใดได้รับแล้ว ข้อมูลผิด หรือกำลังติดตาม ก่อนยื่นภาษีจึงตรวจยอดรวมกับบัญชีและหลักฐานอีกครั้ง แทนเริ่มขอเอกสารทั้งปีในช่วงสุดท้าย
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- กรมสรรพากร: ประมวลรัษฎากร มาตรา 50 ทวิ
- กรมสรรพากร: ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 62 แบบหนังสือรับรองและใบแทน
- กรมสรรพากร: แบบภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
ตัวเลขและสถานการณ์ใช้เพื่ออธิบายแนวคิด การดำเนินการจริงต้องตรวจข้อเท็จจริง เอกสาร และหลักเกณฑ์ที่ใช้กับกิจการนั้น


