ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร?

1. แยกบทบาทผู้จ่ายกับผู้รับให้ชัด

ฝั่งผู้จ่าย: ตรวจว่ารายการเข้าหลักเกณฑ์ต้องหักหรือไม่ คำนวณภาษี จ่ายยอดสุทธิให้คู่ค้า และนำส่งพร้อมจัดการหลักฐานตามวิธีที่ใช้ เงินที่หักไว้เป็นภาษีของผู้รับที่ต้องนำส่ง ไม่ใช่ส่วนลดค่าบริการที่ผู้จ่ายเก็บไว้

ฝั่งผู้รับ: ตรวจยอดเงินได้และภาษีที่ถูกหัก เก็บหนังสือรับรองหรือข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้อง เพื่อใช้เครดิตภาษีตามเงื่อนไข การถูกหักไม่ได้แปลว่าภาษีสิ้นปีจบแล้วทุกกรณี และไม่ควรบันทึกรายได้เฉพาะเงินสุทธิที่เข้าธนาคาร

ก่อนอนุมัติจ่ายควรตอบให้ได้ว่าใครจ่ายให้ใคร จ่ายค่าอะไร ผู้รับอยู่ในประเทศหรือต่างประเทศ และมีข้อตกลงออกภาษีแทนหรือไม่ หากข้อมูลเหล่านี้ยังไม่ครบให้ตรวจสัญญาหรือสอบถามคู่ค้าก่อนเลือกอัตรา

2. อัตราที่พบบ่อยและเงื่อนไขก่อนนำไปใช้

ตัวอย่างต่อไปนี้เป็นอัตราปกติที่พบบ่อยเมื่อบริษัทไทยจ่ายให้ผู้รับในประเทศซึ่งเข้าเงื่อนไขตาม คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 ไม่ครอบคลุมผู้รับทุกสถานะหรือข้อยกเว้นทุกกรณี

การซื้อสินค้าทั่วไปไม่ควรถูกจัดเป็นค่าบริการเพียงเพราะมีใบแจ้งหนี้ แต่สินค้าหรือผู้จ่ายบางประเภทมีหน้าที่หักเฉพาะ ส่วนเกณฑ์จำนวนเงินและการแบ่งชำระต้องดูตามรายการและสัญญา ไม่แบ่งยอดจ่ายเพื่อเลี่ยงหน้าที่

3. e-Withholding Tax ต่างจากการยื่นแบบออนไลน์อย่างไร?

กฎกระทรวงฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569) กำหนดอัตรา 1% สำหรับเงินได้ที่ระบุและนำส่งด้วยวิธีที่กำหนดตามมาตรา 3 ปัณรส ในช่วง 1 มกราคม 2569–31 ธันวาคม 2570 โดยต้องเข้าเงื่อนไขของประเภทเงินได้ ผู้รับ และระบบ e-Withholding Tax ไม่ใช่ลดภาษีหัก ณ ที่จ่ายทุกชนิดเหลือ 1%

การโอนเงินผ่านแอปธนาคารตามปกติ แล้วเข้า e-Filing ยื่น ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 เอง ไม่ได้เท่ากับการใช้บริการ e-Withholding Tax โดยอัตโนมัติ ก่อนจ่ายควรตรวจว่าธนาคารและรายการที่เลือกเป็นบริการนี้จริง ข้อมูลผู้รับถูกต้อง และนำส่งสำเร็จ

จัดทะเบียนแยกรายการที่นำส่งผ่าน e-Withholding Tax ออกจากรายการที่ต้องยื่นเอง เพื่อป้องกันตกหล่นหรือนำส่งซ้ำ และตรวจวิธีเรียกดูหลักฐานกับธนาคารหรือกรมสรรพากรตามช่องทางที่ใช้

4. ตัวอย่างคำนวณเพื่อเข้าใจยอดจ่ายสุทธิ

สมมติบริษัทจ่ายค่าบริการที่เข้าเกณฑ์อัตราปกติ 3% ฐานค่าบริการ 10,000 บาท ตัวอย่างนี้ไม่รวม VAT และไม่มีการตกลงให้ผู้จ่ายออกภาษีแทน

• ภาษีหัก ณ ที่จ่าย = 10,000 × 3% = 300 บาท
• เงินสุทธิที่จ่ายคู่ค้า = 10,000 − 300 = 9,700 บาท
• ผู้จ่ายนำส่งภาษี 300 บาท และจัดทำหลักฐานตามหน้าที่

หากรายการเดียวกันเข้าเงื่อนไข e-Withholding Tax อัตรา 1% ในช่วงที่กฎหมายกำหนด ภาษีที่หักจะเป็น 100 บาท และยอดสุทธิ 9,900 บาท ต้องยืนยันสิทธิก่อนใช้ตัวเลขนี้

กรณีมี VAT แสดงแยกในเอกสารที่ถูกต้อง โดยทั่วไปคำนวณหักจากฐานเงินได้ก่อน VAT แล้วจ่ายค่าบริการบวก VAT หักภาษี ณ ที่จ่าย ส่วนสัญญาที่คู่ค้าต้องได้รับเงินสุทธิเต็มจำนวนอาจต้องคำนวณออกภาษีแทน จึงไม่ควรใช้สูตรตัวอย่างโดยไม่ตรวจข้อตกลง

5. แบบนำส่ง เอกสาร และขั้นตอนตรวจงาน

กรณีทั่วไป ภ.ง.ด.1 ใช้กับเงินได้ตามมาตรา 40(1)–(2), ภ.ง.ด.3 ใช้กับเงินได้ของผู้เสียภาษีบุคคลธรรมดาในประเภทที่แบบกำหนด และ ภ.ง.ด.53 ใช้กับผู้เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลตามเกณฑ์ของแบบ การจ่ายดอกเบี้ย เงินปันผล หรือเงินได้ต่างประเทศอาจใช้แบบและหลักเกณฑ์อื่น ตรวจจาก คู่มือแบบนำส่งกรมสรรพากร และข้อเท็จจริง

1. ตรวจชื่อ เลขผู้เสียภาษี ที่อยู่และสาขาของคู่ค้าให้ตรงเอกสาร
2. บันทึกวันที่จ่าย ประเภทเงินได้ ฐานภาษี อัตรา และภาษีที่หัก พร้อมเลขเอกสารอ้างอิง
3. กรณีนำส่งเอง จัดทำหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายตามหน้าที่และกำหนดเวลา
4. กระทบยอดทะเบียนกับยอดจ่ายจริง แบบและใบแนบ ก่อนยืนยันรายการ
5. ตรวจสถานะนำส่งและชำระสำเร็จ แล้วเก็บหลักฐานให้ค้นตามคู่ค้าหรือเดือนภาษีได้

แบบรายเดือนทั่วไปมีกำหนดภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่าย ส่วนการยื่นทางอินเทอร์เน็ต วันหยุด และวิธีนำส่งเฉพาะ ให้ตรวจ ปฏิทินและเงื่อนไขกรมสรรพากร ไม่ถือวันที่รับใบแจ้งหนี้เป็นวันที่จ่ายโดยอัตโนมัติ

6. คำถามที่พบบ่อย

คู่ค้าไม่จด VAT ต้องหักไหม?

สถานะ VAT กับภาษีหัก ณ ที่จ่ายเป็นคนละเรื่อง ต้องตรวจประเภทเงินได้และสถานะผู้จ่าย–ผู้รับ รายการอาจต้องหักแม้คู่ค้าไม่ได้จด VAT

คู่ค้าขอไม่ให้หัก สามารถจ่ายเต็มได้หรือไม่?

ความต้องการของคู่ค้าไม่เปลี่ยนหน้าที่ตามกฎหมาย หากสัญญากำหนดยอดสุทธิให้ตรวจวิธีออกภาษีแทนและต้นทุนจริงก่อนจ่าย ไม่ตัดรายการหักออกเพียงเพื่อให้ยอดตรงตามที่ขอ

จ่ายเต็มไปแล้วจึงพบว่าต้องหัก ควรทำอย่างไร?

รวบรวมสัญญาและหลักฐานจ่าย ให้ผู้รับผิดชอบตรวจหน้าที่นำส่ง การแก้เอกสาร และผลจากความล่าช้า พร้อมประสานคู่ค้า ไม่แก้ยอดหรือวันที่ย้อนหลังโดยไม่มีหลักฐานรองรับ