
ประเด็นสำคัญ: บริษัทแต่ละแห่งมีหน้าที่ภาษีต่างกันตามกิจกรรม สถานะ VAT ผู้รับเงิน และรอบบัญชี จุดเริ่มต้นคือทำทะเบียนว่าแบบใดเกี่ยวข้องกับกิจการ ใครเตรียม ใครตรวจ และต้องชำระเมื่อไร พร้อมตรวจสถานะยื่นและชำระให้ครบ
1. สรุปแบบภาษีหลักที่บริษัทพบเป็นประจำ
ตารางนี้ใช้กับภาพรวมบริษัทไทยทั่วไป ไม่ได้หมายความว่าทุกบริษัทต้องยื่นทุกแบบ การจ่ายดอกเบี้ย เงินปันผล เงินได้ต่างประเทศ หรือธุรกิจเฉพาะต้องตรวจแยกเพิ่มเติม
| ภาษี / แบบ | เกี่ยวข้องเมื่อใด | รอบงานหลัก |
|---|---|---|
| ภ.ง.ด.50 | ภาษีเงินได้นิติบุคคลสิ้นรอบบัญชี สำหรับบริษัทที่เสียภาษีจากกำไรสุทธิ | ภายใน 150 วันนับแต่วันสิ้นรอบบัญชี |
| ภ.ง.ด.51 | ภาษีเงินได้นิติบุคคลครึ่งปี สำหรับผู้มีหน้าที่ยื่น | ภายใน 2 เดือนนับแต่วันสุดท้ายของ 6 เดือนแรกของรอบบัญชี |
| ภ.พ.30 | ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT | ทุกเดือน โดยกำหนดทั่วไปภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป |
| ภ.ง.ด.1 | เงินได้ประเภทเงินเดือน ค่าจ้าง และเงินได้ตามมาตรา 40(1)–(2) ที่เกี่ยวข้อง | รายเดือนตามหน้าที่ของผู้จ่าย |
| ภ.ง.ด.3 | การจ่ายเงินได้ให้ผู้เสียภาษีบุคคลธรรมดาในประเภทที่ใช้แบบนี้ เช่น ค่าเช่าหรือค่าบริการที่เข้าเงื่อนไข | เดือนที่จ่ายเงินและมีหน้าที่นำส่ง |
| ภ.ง.ด.53 | การจ่ายเงินได้ให้ผู้เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลที่อยู่ในเกณฑ์ของแบบนี้ | เดือนที่จ่ายเงินและมีหน้าที่นำส่ง |
กำหนดทั่วไปของแบบหัก ณ ที่จ่ายรายเดือนข้างต้นคือภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่ายเงิน ส่วนวันหยุดและสิทธิขยายเวลายื่นทางอินเทอร์เน็ตให้ตรวจ ปฏิทินภาษีอากรกรมสรรพากร ของเดือนจริง อย่าใช้วันที่ยื่นแบบกระดาษกับออนไลน์แทนกันโดยอัตโนมัติ
2. ภาษีเงินได้นิติบุคคล: เตรียมทั้งครึ่งปีและสิ้นปี
สำหรับบริษัทที่เสียภาษีจากกำไรสุทธิ ต้องเริ่มจากบัญชีรายได้และค่าใช้จ่าย แล้วปรับตามเงื่อนไขภาษี กำไรในงบจึงอาจต่างจากกำไรที่ใช้คำนวณภาษี กรมสรรพากรสรุปรอบยื่น ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51 ไว้แยกกัน
บริษัททั่วไปที่อยู่ในเกณฑ์ ภ.ง.ด.51 ใช้ประมาณการกำไรสุทธิทั้งปีตามหลักเกณฑ์ ขณะที่บางกิจการใช้กำไรจริงหกเดือนแรก รอบบัญชีแรกหรือรอบสุดท้ายที่สั้นกว่า 12 เดือนมีข้อยกเว้นตามมาตรา 67 ทวิ จึงควรตรวจรอบบัญชีจริงก่อนสร้างปฏิทิน
- รวบรวมยอดบัญชี รายการปรับปรุง และรายละเอียดทรัพย์สิน–หนี้สินที่เกี่ยวข้อง
- แยกภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่บริษัทถูกหักไว้จากภาษีที่บริษัทหักคู่ค้า เพราะเป็นคนละด้านของรายการ
- เก็บหลักฐานภาษีครึ่งปีและเครดิตภาษีที่ใช้ได้ เพื่อกระทบยอดตอนสิ้นปี
- ทบทวนประมาณการเมื่อยอดขาย ต้นทุน หรือสัญญาสำคัญเปลี่ยน พร้อมเก็บเหตุผลประกอบ
การขาดทุนหรือยังไม่มีรายได้ไม่ได้ทำให้หน้าที่ยื่นแบบของบริษัทสิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติ ต้องแยกระหว่าง “ไม่มีภาษีต้องชำระ” กับ “ไม่มีหน้าที่ยื่นแบบ”
3. VAT: ตรวจสถานะก่อน และยื่นต่อเนื่องเมื่อจดทะเบียนแล้ว
ผู้ประกอบกิจการที่อยู่ในบังคับ VAT และมีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นขอจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินตาม หลักเกณฑ์กรมสรรพากร แต่ต้องตรวจด้วยว่ากิจการได้รับยกเว้นหรืออยู่ภายใต้กฎหมายเฉพาะหรือไม่ เกณฑ์นี้เป็นเรื่องรายรับ ไม่ใช่กำไร
เมื่อเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT ต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นไม่มีการขายหรือให้บริการ ตาม คำแนะนำแบบ ภ.พ.30 โดยตรวจภาษีขาย ภาษีซื้อที่ใช้สิทธิได้ และยอดยกมาจากเดือนก่อนให้สัมพันธ์กับรายงานและเอกสาร
ตัวอย่างการจัดงาน: บริษัทจด VAT แล้วแต่หยุดขายชั่วคราวในเดือนหนึ่ง ยังควรส่งข้อมูลเดือนนั้นให้ผู้ทำบัญชีตรวจหน้าที่ยื่น ไม่ใช้การไม่มีเงินเข้าธนาคารเป็นเหตุให้ข้ามแบบ และไม่ถือว่าใบเสร็จทุกใบใช้เป็นภาษีซื้อได้
4. ตรวจรายการพิเศษและแบบสรุปรายปีด้วย
- เงินเดือน: นอกจากงานรายเดือน ให้ตรวจหน้าที่แบบสรุปรายปี เช่น ภ.ง.ด.1ก และหนังสือรับรองที่ต้องให้ผู้รับเงิน แยกจากงานประกันสังคม
- จ่ายต่างประเทศ: อาจเกี่ยวข้องกับ ภ.ง.ด.54 ภ.พ.36 และอนุสัญญาภาษีซ้อน ต้องตรวจประเภทเงินได้ ประเทศผู้รับ และลักษณะการใช้บริการก่อนจ่าย
- สัญญาและธุรกิจบางประเภท: ตรวจอากรแสตมป์หรือภาษีธุรกิจเฉพาะตามตราสารและกิจกรรมที่เกิดจริง
- ข้อมูลเปลี่ยน: เปิดสาขา เปลี่ยนสถานที่ ย้ายรอบบัญชี หรือเลิกกิจการ อาจมีหน้าที่แจ้งและรอบยื่นเพิ่มเติม
รายการเหล่านี้เป็นจุดคัดกรอง ไม่ใช่ข้อสรุปว่าบริษัทต้องเสียภาษีทุกประเภท ก่อนทำสัญญาใหม่ควรส่งรายละเอียดให้ผู้รับผิดชอบพิจารณาเพื่อกำหนดหน้าที่ให้ตรงรายการ
5. เช็กลิสต์ควบคุมการยื่นและคำถามพบบ่อย
- ทำรายชื่อแบบที่เกี่ยวข้องพร้อมเหตุผลและผู้รับผิดชอบ
- กำหนดวันส่งเอกสารและวันตรวจให้ก่อนกำหนดยื่นจริง
- กระทบยอดแบบกับบัญชี รายงาน และหลักฐานรับ–จ่าย
- ตรวจเลขผู้เสียภาษี สาขา เดือนภาษี และสถานะยื่นปกติหรือเพิ่มเติม
- อนุมัติเงินชำระและตรวจสถานะสำเร็จ ไม่หยุดเพียงได้หมายเลขรับรายการ
- เก็บแบบ ใบแนบ ใบเสร็จ และข้อค้างในที่เดียวกันให้ค้นย้อนหลังได้
ไม่ได้จด VAT ต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม?
โดยทั่วไปแบบนี้เป็นหน้าที่ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT แต่ต้องตรวจว่ากิจการถึงเกณฑ์และพลาดการจดทะเบียนหรือไม่ การยังไม่มีทะเบียนไม่ได้ลบหน้าที่ที่เกิดขึ้นแล้ว
จ้างสำนักงานบัญชีแล้วเจ้าของต้องทำอะไร?
ส่งข้อเท็จจริงและเอกสารให้ครบ ตรวจรายงานที่ได้รับ อนุมัติการชำระ และเก็บหลักฐาน กำหนดให้ชัดว่าผู้ให้บริการรับผิดชอบเตรียม ตรวจ ยื่น หรือชำระขั้นตอนไหนบ้าง
รู้ตัวว่ายื่นผิดหรือเลยกำหนดควรทำอย่างไร?
รวบรวมแบบเดิม เอกสาร และหลักฐานชำระให้ผู้รับผิดชอบตรวจวิธีแก้ไขและผลด้านภาษีทันที ไม่ยื่นซ้ำเป็นแบบปกติโดยยังไม่ตรวจรายการเดิม
แหล่งข้อมูลและเอกสารอ้างอิง
- กรมสรรพากร: รอบยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคล
- ประมวลรัษฎากร: มาตรา 65–76 รวมมาตรา 67 ทวิ
- กรมสรรพากร: ผู้มีหน้าที่จดทะเบียน VAT
- กรมสรรพากร: คำแนะนำการยื่น ภ.พ.30
- กรมสรรพากร: แบบนำส่งภาษีหัก ณ ที่จ่าย
- กรมสรรพากร: ปฏิทินภาษีอากร
เนื้อหาเป็นแนวทางทั่วไปตามข้อมูล ณ วันที่ตรวจทาน อัตรา สิทธิ และหน้าที่ยื่นขึ้นอยู่กับข้อเท็จจริงและกฎหมายที่ใช้กับแต่ละรายการ ควรตรวจเงื่อนไขก่อนดำเนินการ
อ่านเรื่องที่เกี่ยวข้อง
อยากทราบว่าบริษัทมีหน้าที่ยื่นภาษีอะไรบ้าง?
แจ้งลักษณะกิจการ สถานะ VAT รอบบัญชี และรายการที่กังวล เพื่อคุยกับทีมและกำหนดขอบเขตดูแลงานภาษีให้เหมาะสม


