
ประเด็นสำคัญ: เริ่มเลือกบริการบัญชีจากงานที่ยังขาดและข้อมูลที่ต้องใช้บริหารธุรกิจ แล้วเปรียบเทียบผู้ให้บริการด้วยขอบเขตเดียวกัน ระบุให้ชัดว่าใครทำอะไร ส่งมอบเมื่อไร มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมกรณีใด และรับข้อมูลคืนอย่างไรเมื่อสิ้นสุดงาน
1. สรุปภาพธุรกิจก่อนขอใบเสนอราคา
เตรียมข้อมูลหนึ่งหน้าให้ทุกผู้ให้บริการใช้ประเมินจากฐานเดียวกัน จะช่วยลดความคลาดเคลื่อนระหว่างราคาที่เสนอและงานที่เกิดขึ้นจริง
- ลักษณะกิจการ: รูปแบบการประกอบธุรกิจ สินค้าหรือบริการ จำนวนสาขา สถานะภาษี และธุรกรรมต่างประเทศหากมี
- ปริมาณงาน: จำนวนเอกสารขาย–ซื้อโดยประมาณ บัญชีธนาคาร พนักงาน รายการสินค้า และช่องทางรับเงิน
- งานที่ทำอยู่แล้ว: ใครออกเอกสาร ตรวจรับสินค้า คุมเงินสด บันทึกบัญชี และติดตามลูกหนี้ ใช้โปรแกรมอะไร
- ปัญหาที่ต้องการแก้: เอกสารค้าง ปิดบัญชีช้า ยอดไม่ตรง ขาดคน หรือผู้บริหารยังไม่ได้ข้อมูลที่ใช้ตัดสินใจ
- ข้อมูลตั้งต้น: งบล่าสุด บัญชียกมา รายการคงค้าง และช่วงเวลาที่ต้องสะสางย้อนหลัง
ไม่จำเป็นต้องส่งข้อมูลอ่อนไหวทั้งหมดในขั้นขอราคา ใช้สรุปปริมาณงานและตัวอย่างที่ปิดบังข้อมูลก่อน แล้วตกลงช่องทางและสิทธิ์เข้าถึงก่อนเริ่มรับงานจริง
2. จับคู่ความต้องการกับประเภทบริการ
| สิ่งที่กิจการต้องการ | บริการที่ควรสอบถาม | ประเด็นที่ต้องตกลงเพิ่ม |
|---|---|---|
| ดูแลรายการประจำเดือน | ทำบัญชีและงานภาษีที่เกี่ยวข้อง | รายการที่รวม รอบส่งเอกสาร รอบรายงาน และผู้ตรวจทาน |
| จัดทำงบและสะสางปลายปี | ปิดงบการเงินหรือจัดทำบัญชีย้อนหลัง | ช่วงบัญชีที่รับทำ ยอดยกมา และรายการที่ยังขาด |
| ตรวจสอบงบการเงิน | ตรวจสอบบัญชีโดยผู้สอบบัญชีตามที่กฎหมายกำหนด | ผู้ลงนาม ความเป็นอิสระ ขอบเขต และกำหนดส่งงาน |
| เสริมคนให้ทีมภายใน | บัญชี Outsource | หน้าที่ที่รับช่วง สถานที่ทำงาน สิทธิ์ระบบ และผู้อนุมัติ |
| แก้ขั้นตอนหรือข้อมูลไม่เชื่อมกัน | วางระบบบัญชีและเอกสาร | กระบวนการที่ปรับ คู่มือ การทดสอบ และการส่งมอบ |
| หาคำตอบเรื่องเฉพาะ | ที่ปรึกษาบัญชีหรือภาษี | คำถาม ข้อมูลประกอบ รูปแบบคำตอบ และขอบเขตติดตามผล |
ชื่อแพ็กเกจไม่ได้บอกว่ารวมทุกงาน ตัวอย่างเช่น ค่าทำบัญชีรายเดือนอาจแยกจากค่าปิดงบ ค่าสอบบัญชี หรือการแก้ข้อมูลย้อนหลัง จึงต้องอ่านรายการรวม–ไม่รวมในข้อเสนอของแต่ละราย
ตัวอย่าง: บริษัทมีพนักงานออกใบแจ้งหนี้และบันทึกซื้อขายอยู่แล้ว แต่ขาดคนกระทบยอดและปิดบัญชี อาจเริ่มจากขอบเขตเสริมทีมในงานที่ขาด พร้อมกำหนดผู้ส่งข้อมูลและผู้อนุมัติ แทนการประเมินว่าต้องส่งงานทุกขั้นตอนให้ผู้ให้บริการทันที
3. เปรียบเทียบข้อเสนอด้วยหัวข้อเดียวกัน
- งานและผลส่งมอบ: ได้รายงานอะไร ความถี่เท่าไร มีรายละเอียดประกอบหรือคำอธิบายประเด็นสำคัญหรือไม่
- รอบเวลา: วันส่งข้อมูล วันแจ้งเอกสารขาด วันส่งรายงาน และวิธีจัดการเมื่อฝ่ายใดส่งช้า
- ผู้รับผิดชอบ: ผู้ประสานงาน ผู้ทำบัญชี ผู้ทบทวน และผู้รับช่วงแทนเมื่อผู้รับผิดชอบไม่อยู่
- ราคา: ฐานคิดค่าบริการ ปริมาณที่รวม งานเพิ่มเติม ค่าระบบ ภาษี และเงื่อนไขปรับราคา
- สิทธิ์ข้อมูล: ใครเป็นเจ้าของฐานข้อมูล เข้าดูได้อย่างไร ส่งออกเป็นรูปแบบใด และขอเอกสารคืนเมื่อไร
- การติดตามปัญหา: ช่องทางตอบคำถาม เวลาตอบรับ วิธีแจ้งรายการเสี่ยงหรือข้อจำกัด และขั้นตอนแก้งาน
ตัวชี้วัดที่คุยกันได้ เช่น จำนวนรายการค้างที่ยังไม่ทราบเจ้าของ ระยะเวลาปิดบัญชีหลังรับข้อมูลครบ และรายงานที่ส่งตรงตามข้อตกลง ควรกำหนดวิธีวัดและเงื่อนไขให้ตรงกัน ไม่ใช้คำว่า “ครบวงจร” แทนรายละเอียดงาน
4. ตรวจผู้รับผิดชอบและวางแผนส่งมอบตั้งแต่ต้น
สอบถามชื่อและสถานะของผู้ทำบัญชีที่รับผิดชอบงาน รวมถึงคุณสมบัติที่เหมาะกับกิจการ โดยใช้ช่องทาง e-Accountant ของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า สำหรับข้อมูลและบริการเกี่ยวกับผู้ทำบัญชี หากมีงานสอบบัญชี ให้แยกผู้สอบบัญชีและตรวจสถานะผ่าน ระบบตรวจสอบผู้สอบบัญชีรับอนุญาตของสภาวิชาชีพบัญชี การทำบัญชีและการสอบบัญชีมีหน้าที่ต่างกัน และต้องพิจารณาความเป็นอิสระของงานสอบบัญชีด้วย
การจ้างผู้ให้บริการไม่ได้ย้ายความรับผิดชอบทุกเรื่องออกจากกิจการ ผู้บริหารยังต้องจัดให้มีข้อมูลจริงครบถ้วน มีผู้อนุมัติรายการ และติดตามหน้าที่ของกิจการ ควรกำหนดผู้ประสานงานภายในที่ตัดสินใจหรือหาข้อมูลเพิ่มได้
ก่อนเริ่มงานให้ทำรายการรับ–ส่งยอดยกมา เอกสารคงค้าง สิทธิ์ระบบ และวันเริ่มรับผิดชอบ หากเปลี่ยนผู้ให้บริการ ให้ตกลงช่วงรอยต่อและตรวจไฟล์ที่รับมาว่าเปิดใช้งานได้ ก่อนยกเลิกสิทธิ์ที่ไม่จำเป็นของผู้เดิม
5. คำถามก่อนตกลงว่าจ้างและคำถามพบบ่อย
- จากปริมาณงานนี้ มีงานใดรวมและงานใดต้องเสนอราคาเพิ่ม?
- ต้องส่งเอกสารอะไร ภายในรอบใด และเมื่อส่งไม่ครบจะติดตามอย่างไร?
- รายงานตัวอย่างที่ได้รับมีอะไร และใช้อ่านสถานะลูกหนี้ เจ้าหนี้ หรือผลดำเนินงานได้แค่ไหน?
- ใครรับผิดชอบงานจริง และติดต่อเมื่อมีเรื่องเร่งด่วนได้ทางใด?
- เมื่อต้องแก้ข้อมูล ใครอนุมัติและเก็บประวัติการแก้ไขอย่างไร?
- เมื่อสิ้นสุดสัญญาจะได้รับเอกสารและฐานข้อมูลอะไร ในรูปแบบใด และภายในเวลาเท่าไร?
เลือกจากราคาถูกที่สุดได้หรือไม่?
ควรเทียบราคาเมื่อขอบเขต ปริมาณงาน และผลส่งมอบใกล้เคียงกันก่อน ราคาต่ำอาจเหมาะกับงานที่จำกัด แต่ต้องทราบสิ่งที่กิจการยังต้องทำเองและค่าใช้จ่ายเมื่อมีงานเพิ่ม
มีพนักงานบัญชีแล้วจำเป็นต้องจ้างเพิ่มไหม?
พิจารณาช่องว่างของงานและกำลังทีมก่อน อาจต้องการเพียงผู้ช่วยปิดบัญชี ผู้ทบทวน หรือคำปรึกษาเฉพาะเรื่อง ไม่จำเป็นต้องเลือกขอบเขตเดียวกับกิจการที่ยังไม่มีทีมภายใน
ใช้โปรแกรมบัญชีแล้วเพียงพอหรือยัง?
โปรแกรมช่วยจัดเก็บและประมวลผล แต่ยังต้องมีคนตรวจความครบถ้วน เลือกวิธีบันทึก กระทบยอด และทบทวนผล ควรตกลงทั้งคน กระบวนการ และระบบให้ทำงานร่วมกัน
แหล่งข้อมูลและเอกสารอ้างอิง
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: ระบบ e-Accountant
- สภาวิชาชีพบัญชี: ตรวจสอบสถานะผู้สอบบัญชีรับอนุญาต
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า: หน้าที่ของนิติบุคคลเกี่ยวกับบัญชีและงบการเงิน
ตัวอย่างและเช็กลิสต์เป็นแนวทางจัดงานทั่วไป ควรปรับตามลักษณะกิจการ ขอบเขตบริการ และหลักเกณฑ์ที่ใช้กับรายการจริง
อ่านเรื่องที่เกี่ยวข้อง
กำลังเลือกขอบเขตงานบัญชีให้กิจการ?
เล่าลักษณะธุรกิจ งานที่ทีมทำอยู่ และส่วนที่ต้องการความช่วยเหลือ เพื่อคุยกับผู้เชี่ยวชาญและกำหนดขอบเขตก่อนขอใบเสนอราคา


